|
onlyrose
|
 |
« Yanıtla #1 : 16 Aralık 2009, 16:17:31 ÖS » |
|
1. ÖZEL EĞİTİM KURUMLARINDA FİZİKSEL KOŞULLAR Bina Özellikleri Özel eğitim kurumlarında iyi düzenlenmiş fiziksel ortam verilen eğitimin kalitesini artıran en önemli etkendir. Özel eğitimde fiziki düzenlemede ilk akla gelen özürlü bireye veya çocuğa göreliktir. Bireyin toplumsal faaliyetlerini yerine getirmede engel oluşturmayan özrü, erişebilirlik, kısıtlı mekânlar nedeniyle engel haline gelmektedir. Eşit fırsatlar için mekânsal düzenlemeler önemli yer tutmaktadır. Tüm özürlülerin mekânı fiziksel olarak kullanmaları için şu yeterlikler olmalıdır. Yeterli genişlik Yeterli dönme alanı Yeterli yükseklik Yüzeylerin özellikleri Yönlendirme ve uyarma için gerekli düzenlemeler Estetik değerler ( yaşamsal moral için.)
Özel eğitim kurumlarında verilen eğitimin niteliğini etkileyen en önemli noktalardan birisi, çevre koşullarının düzenidir. İyi düzenlenmiş fiziksel ortam ve donanım, gerek özürlü bireyler gerek öğretmen açısında verilen eğitimin kalitesini artırmaktadır. Özel eğitim kurumlarında sağlık ve güvenlik önlemlerinin alınmış olması, çocuk gelişim ve özel eğitim özelliklerine göre hazırlanmış eğitim programlarının uygulanabilmesi açısından da büyük önem taşımaktadır. Özel eğitim binası kendi başına bağımsız bir bina olmalıdır. Başka bir kurum binası ile ilgisi olmamalıdır. Özel eğitim kurumları binanın plan ve projelerinin çiziminde, yapımında engellinin ve eğitimlerinin özellikleri göz önünde bulundurularak düzenlenmelidir. Engellinin serbestçe hareket edebileceği ve bağımsız yaşayabileceği olanaklar sunmalıdır. . Binanın Yeri: Binanın yeri özel eğitim kurumlarının fiziksel özelliklerinde önemli yer tutan bir özelliktir. • Özel eğitim kurumları çocukların kolayca ulaşabileceği bir yerde olmalıdır. • Binanın zemininde kayma ( heyelan), sel ve nem olmamalıdır. • Binanın yakınında tehlikeli olabilecek çukurlar, uçurumlar olmamalıdır. • Binanın yeri trafikten uzakta olmalıdır ve gerekli trafik önlemleri alınmış olmalıdır. • Binanın çevresi açık manzarası güzel, ferah, havalandırması kolay olmalıdır. • Binanın bulunduğu yerde fabrika, radyasyon serpintisi, kötü koku, hava gazı gibi zararlı gaz ve duman çıkaran ve çevredeki havayı bozan tesisler bulunmamalıdır. • Özel eğitim alanı sessiz, sakin ve rahatsız olmadan yaşam sürdürebilmelerini sağlayacak şekilde gürültüden uzak olmalıdır. • Binanın çevresinde dere yatakları, kanallar, kuyular olmamalıdır. • Çevresinde sazlık, bataklık, mezarlıklar bulunmamalıdır. • Binanın yeri mümkünse park, bahçe, orman ve doğal alanlara yakın bir yerde olmalıdır (yeşil alanlar daha fazla temiz hava içerirler). • Binanın yeri açık oyun alanlarının ve kapalı oyun alanlarının düzenlenebileceği büyüklükte olmalıdır. • Çocuk sayısının nüfus artışı oranında olabileceğini dikkate alarak geniş bir alanda kurulmuş olmalıdır. • Geniş bir bahçeye sahip olup bahçe mümkünse binanın arkasında olmalıdır. • Tek katlı, merdiveni olmayan binalar tercih edilir. • Eğitim odaları güneye bakan, kışın güneş alan, yazın dik güneş ışınlarından olan şekillerinde olmalıdır. • Binanın bölümleri arasında ilişkisini sağlamak amacıyla fonksiyon şeması olmalıdır. Binanın Yapı Özelliği: Özel eğitim kurumlarında iklim ve çevresel şartlara göre binanın yapı özelliği oluşturulur. Tüm çocuklar iklim şartlarından çabuk etkilenirler. Binanın yapı özelliği bölgesel farklılıklara uygun, iklim şartlarına dayanıklı ve sağlam olmalıdır. Binanın çevresi duvar veya parmaklıkla örülü olmalıdır. Çocukların düşmemesi, herhangi bir tehlike durumuna neden olmaması çocukların inip çıkarken çok fazla zorlanmamaları için bina tek katlı olmalıdır. Bina içinde su ve kanalizasyon tesisatının sağlık koşullarına uygun olmasına dikkat edilmesidir. Binada ısıtma ve havalandırma tesisatı bulunmalıdır. Tüm mekânlarda yapı özelliklerinde en önemli etken soğuk havadır. Tüm bölgelerimizde özellikle sert iklim bölgelerinde önemli bir sorundur. Bina yalıtımı kullanılan enerjiyi en iyi şekilde tutacak ve ısı kaybını önleyecek şekilde olmalıdır. Duvarlar yalıtımlı pencereler çift cam olmalıdır. Zihinsel engellilere hizmet verilen kurum ve merkezlerde pencerelerde, emniyetli yetişkinlerin açabileceği ikinci pencereler olmalıdır. Camlar iklimi soğuk olan yerlerde büyük olmamalıdır. Çatı ve zeminde yalıtım, izolasyon olmalıdır. Bina bölgenin iklim koşullarına uygun olarak yapılmalıdır. Duvar, pencere, kapı, tavan, çatı yapıları sağlık ve güvenlik koşullarına uygun özellikler taşımalıdır. İşitme, konuşma ve otistik çocuklara hizmet verilen merkezlerde ses ve gürültü dalgalarının binaya yansımaması için yol ile bina arasına ses kesici engeller ( bariyer, duvar, çalı, çit) yapılmalıdır. Camlar kalın ve çift cam olursa ısı ile ses yalıtımı da yapılmış olur. Oyun salonunda da doğal aydınlatmadan yararlanacak şekilde olmalıdır. Yapay aydınlatmalar çocukların ulaşamayacağı yükseklikte ve sabit olmalıdır. Binanın duvarları kolay temizlenebilen ( plastik, yağlı boya) boyalarla boyanmalıdır. Görme engelliler ve ortopedik engelliler için duvarlarda tutma yerleri merdiven korunakları olmalıdır. Kâğıt kaplama yapılmamalıdır. İşitme engelliler için ise ses yalıtımlı duvarlar olmalıdır. Zemin işitme engelliler dışında kolay temizlenebilen ısı yalıtımlı ( marley vb.) olmalıdır. İşitme engellilerde ise ses yalıtımını sağlayıcı yumuşak temizlenmesi kolay malzeme ile kaplanmalıdır. Merdiven sorunu olmamalı tek katlı olmalıdır. Binanın tavan yüksekliği 3,5 metre olmalıdır. Tavanın çok yüksek olması ısınma, aydınlatma ve akustik ses düzeni yönünden uygun olmamaktadır. Binanın tavanı açık renk ile boyanmalıdır. İşitme engellilerde ses yalıtımı için duvarlar kaplı olmalıdır. Duvarlarda kullanım amacına göre yumuşak ve dinlendirici pastel renkler ve yerine göre canlı, parlak renkler kullanılmalıdır. Tüm özel eğitim kurum ve merkezlerinde binan bölümlerinin bütün kapıları yangın, deprem, sel gibi doğal afetlerde tahliyenin kolay olması için dışarıya açılacak şekilde yapılmalıdır. İçeriye açılmalarda izdiham sırasında kapı önünde ezilmeler olabilir. Binanın Bölümleri Ve Özellikleri: Binanın bölümleri arasında bağlantılar kısa, aydınlık, geniş olmalıdır. Binanın bölümleri ve özellikleri aşağıda sıralanmıştır. Tüm özel eğitim kurumlarında bulunan bina bölümleri özellikleri Giriş: Okula giriş, çevreyi okuldan ayıran duvar, çit vb. örülü bir bahçeden girilmesi her zaman uygun bir özelliktir. Ön girişte çocukların binaya geliş ve gidişleri için saçaklı ve korumalı bir kapı bulunmalıdır. Böyle bir kapı gelenlerin ve gidenlerin yağmurlu ve karlı havalarda korunmalarını sağlar. Okul binasının ilk bölümüdür. Girişte ortopedik engellilerin rahat kullanabileceği merdiven yerine eğimli yol girişi ve duvarlarında tutma destek kolları bulunmalıdır. Giriş kapısının emniyeti sağlam olmalı ve güvenlik görevlileri ile yabancı kişilerin içeriye girmeleri engellenmeli ve çocukların dışarıya çıkmaları önlenmelidir.Binanın girişi hoş görünür bir şekilde düzenlenmelidir. Grup oyun odası doğrudan iç girişe açık olmalıdır. Binanın girişinde vestiyerlerin konup velilerin giriş ve çıkışlarını rahatça yapabilecekleri genişlikte olmalıdır. Bu giriş sınıflara açılabilecek geniş bir şekilde olmalıdır. Müdür odası: Okul ve öğrencilerin kayıtlarının ve görüşmelerin yapıldığı yerdir. Gelen konukları karşılayacak ve rahat ortamlar şeklinde olmalıdır. Binanın diğer bölümlerinin kontrolünü sağlayabilecek ve her bölüme kolay bağlantısı olan bir yerde olması gerekir. Girişe yakın yerde bulunmalıdır. Gerekirse velilerle burada görüşmeler yapılabilir. Büro: Öğrencilerin dosyaları, okula ait evrakların bulunduğu yerdir. Okulun memurlarının çalışma ortamıdır. Kayıt, kabul ve resmi işlemlerin, evrak bulunduğu yerdir. Mali işlerde burada yapılır Büroda çalışan ve gelenlerle rahatça ilgilenmeye olanak sağlayacak büyüklükte olmalıdır. Yatılı özel eğitim kurumlarında büroda ambar memurları, muhasebeci gibi diğer elemanlarda çalışır.
|